22 Mayıs 1971 Bingöl Depremi Ms:6.8
01/05/1971

22 Mayıs 1971 günü saat 18:45’de, Bingöl-Göynük arasında, Ms=6.8 (Ayhan vd., 1981)  büyüklüğünde yıkıcı bir deprem olmuştur. Bölgede, ana şoktan önce çok sayıda küçük öncü deprem meydana gelmiş ve bazıları oldukça şiddetli hissedilmiştir. Ana Şoktan önce aynı gün saat 11:26’da Şiddetli bir öncü deprem olmuştur. Depremin dış-merkezinin aletsel koordinatları, 38.08 K – 40.06 D (BCIS); makroepisantr koordinatları ise 38.55 K – 40.31 D olarak saptanmıştır.  

Deprem, Bingöl'de ağır hasara neden olmuş ve birçok kişi hayatını kaybetmiştir. Hasar, Bingöl düzlükleri ve Göynük vadisi boyunca kurulmuş kırsal yerleşim yerlerinde yoğunlaşmıştır (Şekil 1). Deprem, çok sayıda molaz taşlı evlerin yıkılmasına neden olmuştur. Ayrıca betonarme yapılarda da oldukça ağır hasar oluşmuştur (Şekil 2). Depremde Genç karayolunda, Murat nehri üzerindeki 165 m uzunluktaki köprü ile Göynük nehri üzerinde bulunan 120 m uzunluktaki köprü ağır hasar görmüş ve trafiğe kapanmıştır. Depremde 875 kişi ölmüş, 5.583 ev ağır, 3.418 ev orta, 3.638 ev hafif hasar görmüştür (Şekil 3).

Depremde, Bingöl'ün GD'sunda Ormanardı'dan Göynük GB'sında Çobantaşı arasında yer alan, bir kesme zonu içerisinde 38 km uzunlukta süreksiz devam eden yüzey kırıkları gelişmiştir. Kırıkların doğrultuları K45D olup, sol yönlü doğrultu atımlı hareketler olmuştur. Zon içerisindeki kırıklar boyunca birkaç cm ile 60 cm arasında değişen yatay atımlar; 5-10 cm arasında değişen yer GB blokları düşmüş düşey atımlar ölçülmüştür. AnaŞoktan sonra çok sayıda artçı depremler olmuş ve hemen hemen iki ay devam etmiştir. Deprem dış-merkezinde en büyük Şiddet MSK=IX olarak belirlenmiştir (DAD-1971; Arpat 1971, Arpat ve Şaroğlu 1972, Seymen ve Aydın 1972, Aytun 1972, Allen 1975, Ambraseys 1975, 1988).

                                              Şekil 1. 22 Mayıs 1971 Bingöl Depremi  

Şekil 2. Bingöl Devlet Hastanesi (Aktan, 1972)

    Şekil 3. Cumhuriyet Gazetesi 1971 Bingöl Depremi Haberleri  (www.cumhuriyetarsivi.com )

Şekil 4. 1971 yılında Bingöl'de yaşanan deprem ve deprem sonrası yaşananlar hakkında vatandaşlar ile yapılan röportajlar yer almaktadır. (www.trtarsiv.com)

 

Kaynaklar

Aktan, H., Bayülke, N., Gül, A.,  Ergünay, O., Tabban, A.,  ve Yurdatapan, O.,  1972.   22 Mayıs 1971 Bingöl Depremi Raporu, İmar ve İskan Bakanlığı, Deprem Araştırma Enstitüsü Başkanlığı, Ankara

Demirtaş, R., Türkiye Diri Fayları ve Deprem Etkinlikleri Paleosismolojik Çalışmalar ve Gelecek Deprem Potansiyelleri , Ankara (Yayımlanmamış)

Web kaynakları

22 Mayıs 1971 Bingöl Depremi: http://www.cumhuriyetarsivi.com/secure/sign/buy_page.xhtml?page=5688739  (18.04.2018)

22 Mayıs 1971 Bingöl Depremi: https://www.tarihtebugun.org/20349-22-mayis-1971_bingol_depremi.html (18.04.2018)

22 Mayıs 1971 Bingöl Depremi : http://www.trtarsiv.com/izle/84341/1971-bingol-depremi (03.05.2018)