Sismometrelerin Kalibrasyonu İçin Pratik Yöntemler
Sismometrelerin Kalibrasyonu İçin Pratik Yöntemler


Adem Sömer

Özet


Deprem Araştırma Dairesi'nde bulunan projelerde çeşitli model ve tipte sismometreler bulunmaktadır (Bknz Tablo 1. 1). Bazı sismometrelerin özellikleri değişmekte ve gelecekte de değişebilme olasılığı bulunmaktadır. O zaman, onların düzenlenmesine ihtiyaç duyulur. Özellikle de mikrotremor ölçümlerinde kullanılan sismometreler gibi araziye sık sık taşınarak kullanılan cihazlarda bu düzenleme çok daha gereklidir.

Sismometrelerin kalibrasyon yöntemlerini öğrenerek bunları uygulamak çalışmanın başlıca hedefidir. Hareketli bobin tipi sismometreler, doğal periyot, yay sabiti ve hassasiyet gibi fiziksel parametreler ile kontrol edilmektedir.

Çalışmada dört adet kalibrasyon yöntemi anlatılmaktadır. Bunlar; Sarsma tablosu ile, Willmore direnç köprüsü ile, kalibrasyon bobini yardımı ile ve dalga şekli ters çözümü ile sismometrenin kalibrasyonudur, Türkiye şartlarında iki adet yöntem denenmiştir. Çalışmada L-22D, L-4-3D ve VSE-355JE sismometreleri ile ElektroDinamik test Sistemi (Akashi, 1974) kullanılmaktadır.

Ayrıca, sismografların genel tanımları ile kurulma ve düzenleme çalışmaları verilerek, onlar hakkında daha fazla bilgi sahibi olunması amaçlanmıştır.

Summary


Earthquake Research Department, Ankara has several types of seismometer. The characteristics of these seismometers have been changed and also can be changed in future. Then, it is necessary to calibrate them frequently, specially for the equipment used in moving observation such as microtremor measurement.

The purpose of my individual study is to learn some practical methods for calibration of seismometer. The characteristics of moving coil type seismometer are controlled by such physical parameters as natural period, damping constant and sensitivity combined with the gain of amplifier. I present the following methods with corresponding experimental results. Calibration on the shaking table, Calibration by means of Willmore impedance bridge, Calibration by means of calibration coil and Calibration by means of the waveform inversion.

I use to same sismometers which are L-22D, L-4-3D and VSE-JE with Electro-Dynamic Test System(Akashi 1974) in this study.

General information of seismograf with installation and compale study are given to understand them very well.