Kuzey Anadolu Fay Zonunun Doğu Kesiminin Deprem Riskinin Stepp Analizi Yöntemi İle Belirlenmesi
Kuzey Anadolu Fay Zonunun Doğu Kesiminin Deprem Riskinin Stepp Analizi Yöntemi İle Belirlenmesi


Bağcı G.

Özet


Kuzey Anadolu Fay zonunun doğu kesiminde 1900-1990 yııları arasında olmuş M≥4.0 olan depremlerin yersel ve zamana göre dağılımları bölgenin sismik bakımdan çok aktif olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada, Kuzey Anadolu Fay zonunun doğu kesiminde, 36° - 42° D boylamları ve 39° - 41° K enlemleri ile sınırlı olan alanda meydana gelen depremlerin verileri kullanılarak, bölgenin depremselliği ve Stepp analizi yöntemiyle de deprem riski çalışılmıştır.

Deprem episantırlarının dağılımından, büyük depremlerin olduğu Kuzey Anadolu Fay Zonu boyunca belirgin kümelenme gözlenmiştir. Deprem magnitüd gruplamasıyla, depremlerin zamana göre dağılımlarından her 10 senede kaydedilen magnitüdü 5.4'e kadar olan depremlerin sayılarında dalgalanmalar olmuş ve homojen sayı dağılımı olmadığı tespit edilmiştir. Kuzey Anadolu Fay Zonunun doğu kesiminde çalışılan zaman aralığında 5.0≤M≤5.4 magnilüd gruplamasındaki deprem sayılarında 1950'ye kadar her 10 senede bir devamlı artış gözlenmiştir.

Analitik bir çözüm yöntemi olan Stepp analizi, belirli bir magnitüdde meydana gelmiş depremin belirlenmesinde ve aynı magnitüddeki depremin tekrarlanması için geçmesi gereken sürenin bulunmasında kullanılmaktadır. Stepp analiziyle, Kuzey Anadolu Fay Zonunda, en büyük magnitüdleri 5.4 olan depremlerin  değerlerinde çok az bir sapma görülmesine rağmen diğer magnitüd değerlerinde tümüyle kaydedilmiş depremlerin kayıt periyodlarının artmadığı gözlenmiştir. Depremlerin tekrarlanmaları için gereken zaman periyodununda, en büyük magnitüdleri 4.4 olan depremlerin tekrarlanması için 5-30 yıllık, 4.9 olan depremlerin tekrarlanması için 10-40 yıllık, 5.4 olan depremlerin tekrarlanması için 25-45 yıllık, 5.9 olan depremlerin tekrarlanması için 40-55 yıllık ve 6.0 olan depremlerin tekrarlanması için 25-60 yıllık homojen bir gözlemin yeterli olacağı tesbit edilmiştir.

Summary


The spatial and temporaldistribution of earthquakes with magnitude of 4.0 and greater occurred in the eastern region of North Anatolian Fault Zone between 1900- 1990 was showed higher seismic activity. In this study, seismicity of region and seismic risk with Stepp Analysis method were studied using earthquakes which occurred in 36° - 42° E longitudes and 39° - 41° N latitudes in eastern region of North Anatolian Fault Zone.

Higher seismic activity was observed throughout the region from the epicenter distributions of earthquakes. There was trend in the fluctuation in the number of earthquakes of magnitude 5.4 from magnitude classes and no homogeneous distribution of earthquakes with 5.0≤M≤5.4 was increased in every 10 years period in eastern region of North Anatolian Fault Zone. Stepp's Analysis was used to determine the recurrence rate of a particular magnitude of earthquake and the return period of a same magnitude of earthquake. The discrepancy was observed for earthquakes with a maximum magnitude of 5.4 throughout the North Anatolian Fault Zone with Stepp's Analysis while the discrepancy for other magnitude classes was not observed.

It was concluded that, the recurrence of earthquakes with a maximum magnitude of 4.4, 5-30 years, the recurrence of earthquakes with a maximum magnitude of 4.9, 10-40 years, the recurrence of earthquakes with a maximum magnitude of 5.4, 25-45 years, the recurrence of earthquakes with a maximum magnitude of 5.9, 40-55 years and the recurrence of earthquakes with a maximum magnitude of 6.0, 25-.60 years of homogeneous observations were sufficient to establish a stable mean rate.