Doğu Anadolu ve Kafkasya Bölgesinin Depremselliği ve Aktif Tektoniği
Doğu Anadolu ve Kafkasya Bölgesinin Depremselliği ve Aktif Tektoniği .


Osmanşahin İ., Ekşi F., Alptekin Ö.

Özet.


Doğu Anadolu ve Kafkasya bölgesinde 1909-1977 yılları arasında oluşmuş, mb ≥4.0 olan depremlerin yersel ve zaman dağılımları bölgenin sismik bakimdan çok aktif olduğunu göstermektedir.Bölgedeki sığ odaklı depremlerden oluşan sismik faaliyet Kuzey Anadolu Fayı, Doğu Anadolu Fayı, Bitlis Bindirme Zonu ve Kafkasya bölgesindeki bindirmeler boyunca yogunlaşmaktadır. Bu faaliyet özellikle Karlıova üçlü bitişme (triple junction)'sinin doğusunda yaygın (diffused) bir karakterdedir. Deprem episantrlarının dağılımı, Doğu Anadolu Fayı boyunca görülen sismik faaliyetin kuzeydoğuya, Kafkasya'ya doğru devam ettigini belirtmektedir. .

Odak mekanizmasi çözümleri Kuzey Anadolu Fayı ile Doğu Anadolu Fayının sırasıyla sağ ve sol yönlü doğrultu atımlı, Bitlis Bindirme Zonu ve Kafkasya için ise ters faylanmalar göstermektedir. .

Yakın geçmişte meydana gelen yıkıcı depremlerin odak mekanızması çözümleri, Kuzey Anadolu Fay Zonu boyunca görülen sağ yönlü doğrultu atımlı hareketlerin Karlıova'nın doğusunda da devam ettiğini belirtmektedir. .

Fay düzlemi çözümlerinde elde edilen asal gerilmelerin dağılımı, Bitlis 'Bindirme Zonu ile kuzeyinde Kafkasya bölgesinde KD-GB doğrultulu sıkışma kuvvetlerini etkin olduğunu göstermekte olup bu sıkışmaların etkisiyle Doğu Anadolu ve Kafkasya bölgesi Şiddetli bir deformasyon geçirmektedir. Avrasya ve Arap levhalarının bağıl hareketleri sonucu kıta-kıta çarpışmasına tipik bir örnek oluşturan Doğu Anadolu'nun tektonik özelliklerinin daha iyi anlaşılabilmesi için kabuk yapısının iyi bilinmesine ve daha ayrıntılı modern sismolojik verilere ihtiyaç vardır.

Summary.


Space and time distribution of earthquakes (mb ≥4.0) that occurred in eastern Turkey and the Caucasus region between 1909 and 1977 indicate high seismic activity in these regions. Epicenters of shallow focus earthquakes are distributed densely along the North Anatolian Fault, the East Anatolian Fault, the Bitlis suture zone and the Caucasus thrust belt. Seismic activity shows a diffused character in the eastern part of the Karl1ova triple junction. Distribution of epicenters indicate that the seismic activity along the East Anatolian Fault is continued toward Caucasus. .

Fault plane solutions show right-lateral and left-lateral strike slip motions along the North and the East Anatolian Faults respec­tively. Solutions for the most recent earthquakes (e.g. the Çaldıran earthquake of Nov. 24, 1976) indicate a continuation of right­ lateral motions beyond the Karlıova Junction in the east. Solutions in the Bitlis suture zone and in the Caucasus region indicate reverse faulting. .

Distribution of principal stress as determined from fault plane solutions indicate nearly north-south compressions in eastern Turkey. Convergence of the Eurasian and the Arabian plates has resulted into a continental collision in eastern Turkey and the Caucasus region. The whole region is undergoing an intense deformation. Much detailed seismological studies are necessary to further explain the seismicity and tectonics in this region.