Genç Göl Çökellerindeki Deforme Olmuş Yapılardan Deprem Tekrarlanma Sürelerinin Belirlenmesi
Genç Göl Çökellerindeki Deforme Olmuş Yapılardan Deprem Tekrarlanma Sürelerinin Belirlenmesi.


Sims J. D.

Çeviren .


Yiğit E.

Özet.


1971 deki San Fernando, California depreminden sonra Van Narman rezervuarı siltli cökellerinde yapılan araştırma, rezervuar tabanında, yaklaşık 2 km2 lik bir alanda çökellerin 1m lik kalınlığı içerisindeki deforme olmuş yapıların üç zon halinde bulunduğunu açığa çıkardı. Bu zonlar, 1930, 1952 ve 1971 de San Fernando bölgesini etkileyen orta şiddetteki depremlerle korele edildi. Van Narman rezervuarındakilere benzer deneysel deformasyon yapıları ile bağlantılı bu çalışmanın başarısı, sismik bakımdan aktif diğer bölgelerdeki Pleistosen ve Holosen göllerinde bulunan benzer yapıların araştırılmasına zemin hazırladı. Bu yüzden çalışmalar, Güney-Doğu California'daki İmperial vadisinde, Kuzey California'daki Clear Gölünde ve Washington'un Puget Sound bölgesinde bulunan siltli ve kumlu göl çökellerinde başlatıldı. İmperial vadisindeki çalışma mükemmel sonuçlar verdi. Brawley yakınlarındaki Üst Holosen yaslı çökellerin 10 m lik üst seviyesinde ve beş zon halinde bulunan yapılar, doğal mostralardan yararlanarak yaklaşık 100 km2 lik bir alanda korele edildi. Bu yapılar, Van-Narman rezervuarında bulunanlara benzemektedirler ve bunların Üst Holosen boyunca Güney İmperial vadisi Çevresini etkileyen en az beş orta veya büyük deprem hakkında bilgi sağlayacakları düşünülmektedir. Clear Gölü çalışması, düşük sıvılaşma potansiyeline sahip, organik materyalce zengin killerden alınan karot örnekleri üzerinde yapıldığından pek net olmayan sonuçlar verdi. Üst Pleistosenin tabakalı glasiyel-gölsel çökellerindeki çalışma Washington'un Puget Sound bölgesinde başlatıldı ve 13 yerde araştırma yapıldı. Bunlardan birinde, 1804 tabaka ve sun'i sismik sarsıntılar tarafından deney amacı ile oluşturulmuş yapıların benzeri olması nedeni ile depremler tarafından oluşturulduğu kabul edilen 14 deformasyon zonunu içeren 18,75 m lik bir kesit elde edildi. Sismik olaylar ile deforme olmuş yapıların korelasyonu şu esaslar üzerine kurulmuştur. .

(1) Hâlihazırdaki aktif sismik zonlara yakınlık, (2) Muhtemelen sıvılaşabilir çökellerin varlığı, (3) Deneysel olarak oluşturulmuş yapılara benzerlik, (4) Sıvılaşmaya işaret eden deforme olmuş, zonlarda, küçük ölçekli iç yapılar, (5) Yapıların tek stratigrafik aralıkta sınırlanması, (6) Yapı zonlarının geniş alanlarda korele edilebilir olmaları ve (7) Yamaç çökmeleri veya diğer sedimantolojik, biyolojik veyahut ta deformasyon biçimlerinin etkilerinin dikkat çekici bicimde bulunmamaları.