Heterojen Ortamda Sismik Hacim Dalga Sönümlerinin Yerinde Araştırılması
Heterojen Ortamda Sismik Hacim Dalga Sönümlerinin Yerinde Araştırılması.


Newman P. J. Ve Worthington M. H.

Çeviren .


Gül S.

Özet.


Değişik litolojilerde sismik hacim dalga sönümlerinin büyüklüğü ve tabiatını incelemek için saha uygulamaları yapılmıştır. Bu çalışmada kuyunun içine yerleştirilmiş iki adet üç bileşenli kuyu jeofonları ile yüzeyde P ve S dalga enerji kaynağında üretilen sinyaller kaydedilmiştir. Elde edilen veriler küresel dağılma açısından düzeltilmiş ve gerçek sönümü bulmak için analiz edilmiştir. Dalga cephesinin genişlemesindeki anomalilerin olması ve yansıma kayıplarının önemli olduğu durumlar için bir sentetik sismogram programı için sağlanan düzeltmeler kullanılarak gerçek sönüm tahminleri iyileştirilmiştir. .

Sönüm değerleri, masif kumtaşı, kumtaşı-marn ardaşıklı ve çatlaklı-çatlaksız tebeşir için elde edilmiştir. Bu formasyonların hepsi nispeten gözenekli ve yüzeye çok yakındırlar. Bu formasyonlarda enine ve boyuna dalga sönümleri arasında önemli farklar kaydedilmiştir. Özellikle tebeşirli çatlaklı zonlarda boyuna dalga absorbsiyonu sismik hızlarla ilgili absorbsiyonun iki katıdır, fakat enine dalga absorbsiyondaki oynamalar ise çok daha küçüktür. Masif Bunter kumtaşı ve ardaşıklı kumtaşı-marn formasyonlarında elde edilen P dalga (Boyuna Dalga) sönümleri arasında büyük bir fark gözlenmiştir (absorbsiyon evvelkinin üç katı kadar büyüktür). S dalga (enine dalga) sönümleri arasında ise küçük farklar not edilmiştir. .

Elde edilen sonuçlar göstermiştir ki masif kumtaşı ve çatlaksız tebeşir gibi nispeten homojen formasyonlarda kesme absorbsiyonu, Bulk absorbsiyonuna nazaran daha hâkimdir. Buna karşılık öteki formasyonlar dediğimiz ardaşıklı olarak çatlaklı ve suya doygun tebeşir birimlerinde Bulk absorbsiyonu kesme absorbsiyonundan daha büyüktür. Sönüm bütün uygulamalarda frekansa orantılı olarak bulunmuştur.