Yapı Sisteminde Sönüm
Zemin- Yapı Sisteminde Sönüm.


Sotirov P.

Çeviren .


Yatman A.

Özet.


Deprem sırasında Zemin yapı sistemlerinin enerji tüketimi yapının davranışını etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Rölatif enerji tüketimi dinamik sistemin sönümüne doğrusal olarak bağlıdır. Yapılar ve yapı elemanları için sönüm önemli bir dinamik parametredir. Yapıların depreme karşı gösterdikleri davranışın analizi için yapının herbir titreşim modunun dinamik ozelllklerinln bilinmesl gerekmektedir. Bunlar dogal frekans mod şekli ve sönüm değeridir. İlk İki özellik yapı dinamiği yöntemleri ile kolaylıkla elde edilebilir. Yapının sönüm değeri ile ilgili yapı elemanlanrının malzeme özelliklerinden gidilerek sönüm değerlerinin çıkarılmasını sağlayan güvenilir bir yöntem yoktur. Depreme dayanıklı yapı tasarım yönetmeliklerinin çoğu sismik atalet kuv­ vetlerinin hesaplanmasında kullanılan spektral yönteme dayanmaktadır. Dizayn spektrumları genellikle kritik sönümün % 5'ine eşit bir sönüm için hesaplanmışlardır. Ancak bazı tip binalar, örneğin perde duvarlı alçak yapılar, yaklaşık olarak birinci mod titreşimlerinde bu sönüm değerine sahiptirler. Eğrilme deformasyonları yapan yapılarda sönüm oranı kesme deformasyonları yapan yapılara göre daha küçüktür. Zemin katları esnek yapıların sönümü daha küçüktür. Çelik yapıların sönüm oranı betonarme yapılardan daha küçüktür. Genellikle zemin-yapı etkileşimi sistemin sönümünde bir değişime yol açmaktadır. Daha once belirtildiği gibi sönüm sorununa özel bir önem verilmesi gerekmektedir. Modal davranış amaçları için titreşimlerin her modu için sönüm değerlerinin bulunmasını sağlayacak daha gerçekçi bir zemin-yapı modeli gereklidir. Bu tür yeni bir model incelenmektedir. Dizayn uygulamalarında değişik yapı sistemlerinin sönüm değerleri hakkında daha fazla bilgi verilmelidir. Zemin-yapı sistemlerinde sönümün hesaplanması için basit formüller gereklidir.