Tsunami (Deniz Taşması) ve Türkiye Kıyılarını Etkilemiş Tsunamiler
Tsunami (Deniz Taşması) ve Türkiye Kıyılarını Etkilemiş Tsunamiler.


Soysal H.

Özet.


Denizin, rüzgar veya AY-Güneş kökenli devinimleri dışında, düzenli akıntıları olduğu gibi, az rastlanan taşmalarına da tanık olunmaktadir. Doğu Akdeniz ve ülkemiz kıyılarında dörtbin yıldan beri bilinen ve deniz taşması olarak adlandırılan olay Güney Amerikanın batı ve Japonya nın doğu kıyılarındaki körfezlerde sık gözlenen, bazen deprem kadar korkunç boyutlara erişebilen doğal olaylardan biridir. Beklenmedik bir anda, rüzgar veya AY-Güneş kökenli devinimlerden ba­ ğımsız olarak deprem, volkan veya kıyı heyelanı v.b. olaylardan sonra, denizin önce çekilip (bazen çekilmeksizin) ve bir süre sonra otuz metreyi aşabilen yükseklikte, su duvarı gibi, dalgalar halinde saldırışı, ülkelere göre değişik sözcüklerle nitelenmiştir; Amerika'da Deniz Gel-Git Dalgası, Depremsel Deniz Dalgası; Uzak Doğuda Katil dalga, Liman Dalgası, Japonya'da Tsunami; Doğu Akdeniz'de Deniz Taşması. Olayın günümüzde, Uluslararası bilimsel terimi de Tsunami'dir. Japon dilinde tsu = liman ve nami = dalga sözcüklerinden türetilmiş olan bu kavram, limana baskın yapan büyük dalga anlamını kapsamaktadır. Bu incelemenin amacı, Tsunami'yi ve tarihsel belgelere göre, kıyılarımızda gözlenmiş tsunamileri tanıtmaktır. Özellikle Calvi (1941), Francis (1947),Ambraseys (1962), Antonopoulos (1972) kaynaklarından yararlanılmıştır.