16 Temmuz 1955 Söke Balat Depremi
16/07/1956

16 Temmuz 1955 günü saat 07:07’de (GMT) Büyük Menderes nehri deltası üzerinde, Söke'nin güneybatısında Ms=6.7 büyüklüğünde yıkıcı bir deprem olmuştur. Deprem, özellikle Balat ovasında ve Samos (Sisam) adasında oldukça büyük hasar yapmıştır. Deprem, Balat’da 300 evin yıkılmasına neden olmuştur. Deprem, İzmir, Manisa, Uşak, Denizli, Aydın ve Muğla’da hissedilmiştir. Depremin dış-merkez koordinatları, 37.9 K – 27.1 D (BCIS) ve 37.5 K – 27.00 D (USGS) olarak saptanmıştır. Deprem dış-merkezi, Ege Denizi içerisinde yer almaktadır. Depremin odak derinliği ise 21 km olarak hesaplanmıştır.

Ana şoktan sonra 28 Ağustos 1955 tarihine kadar yer yer şiddetli artçı depremler olmaya devam etmiştir. Deprem dış-merkezinde, en büyük şiddet MSK=VIII olarak belirlenmiştir (Galanopoulos 1956, Öcal 1958a, Ergin vd. 1967, Shebalin ve Karnik 1974, Ambraseys 1988).

Öcal (1958a), şiddet dağılışı konusunda şu bilgileri vermektedir: Samos adasında Agothonnissi’de VIII- IX; Chora’da VIII; Kontika, Goumeika, Neon Kalovasi, Leka Kokkari, Pagondas’da VII-VIII; Palaeokastron, Spatharaea, Tiganionvemytilione’de VII; Karlovassi, Vathy, Marathokampos’da VI; Balat’ta VIII; Kuşadası ve Koçarlı’da VI; Ödemiş, Çine ve Bozdoğan’da V şiddetinde etkiler gözlenmiştir. Deprem Bayındır, Muğla ve Gördes’e kadar algılanmıştır. Depremin episantırı Ege Denizindedir.

Ataburgaz köyünde Sıfat adı verilen bir memba tamamen kaybolmuş, Sazlı ve Bağarası köylerinde, zeminde yer yer çatlaklar meydana gelmiştir. Germencik yakınında bir çiftlikte su fışkırmıştır. Aydın’ın Söke ilçesine bağlı Balat köyünde 300 den fazla ev ve köy camisi yıkılmış, 2 kişi yaşamını yitirmiş 21 kişiden haber alınamamıştır. Gediz ve Büyük Menderes nehirlerinde taşmalar meydana gelmiştir. Eski gar binası kısmen yıkılmış, Kız Enstitüsü binasında yer yer çatlaklar oluşmuştur. Deprem İzmir’de de şiddetli hissedilmiş, başta vilayet konağı olmak üzere birçok yapının duvarları çatlamış, birkaç cami minaresi hasar görmüştür.

 

                    

Şekil 1. 16 Temmuz1955 Söke Balat Depremi Gazete Haberleri (www.cumhuriyetgazetesi.com )

 

Kaynaklar

Eyidoğan, H., Güçlü, U., Utku Z., ve Değirmenci E., 1991. Türkiye Büyük Depremleri Makro-Sismik Rehberi(1900-1988),İstanbul Teknik Üniversitesi, Maden Fakültesi, Jeofizik Mühendisliği Bölümü, İstanbul

Demirtaş, R., Türkiye Diri Fayları ve Deprem Etkinlikleri Paleosismolojik Çalışmalar ve Gelecek Deprem Potansiyelleri , Ankara (Yayımlanmamış)

 

Web kaynakları

16 Temmuz 1955 Söke - Balat Depremi: http://www.cumhuriyetarsivi.com/monitor/index.xhtml  (22.06.2018)