Türkiye Sismolojik Gözlem Ağı Çalışma Grubu

YÜRÜTÜLEN PROJELER

 

ULUSAL SİSMİK AĞIN GELİŞTİRİLMESİ (USAG) PROJESİ

2004 yılında İstanbul'da düzenlenen DEPREM ŞURASI’nda; “Ülke çapında depremlerin izlenmesi, kaydedilmesi, değerlendirilmesi, arşivlenmesi ve duyurulması işleri gelişmiş bir Ulusal Deprem İzleme Ağı Sistemi altında ele alınmalıdır." kararı alınmıştır.

Bu kapsamda; 1989 yılında Türkiye genelinde 12 istasyonla kurulmuş olan Telemetrik Deprem Gözlem Ağı; Ulusal Sismik Ağın Geliştirilmesi (USAG) Projesi ile dünya standartlarında, veri kalitesi yüksek, gerçek zamanlı, Türkiye Deprem İzleme Ağı’na dönüştürülmüştür.

Ocak 2018 tarihi itibariyle zayıf hareket (hız ölçer) gözlem istasyonu sayısı 279’a ulaşmıştır. Türkiye ve yakın çevresinde meydana gelen depremler 7 gün 24 saat gözlenmekte ve değerlendirilmektedir.

Görevleri

  • Türkiye Deprem Veri Merkezini İşletmek,
  • Türkiye ve yakın çevresindeki deprem etkinliğini 7/24 izlemek,
  • Deprem parametrelerini (zamanı, yeri, büyüklüğü, derinliği) doğru ve hızlı hesaplamak, kriz yönetim merkezini ve yetkilileri anında bilgilendirmek,
  • Deprem kaynak parametrelerini (fay mekanizması çözümleri) belirlemek,
  • Hasar yapıcı bir deprem sonrası artçı deprem çalışmalarıyla bölgenin sismik hareketliliğini yakından takip etmek,
  • Depremlerle ilgili bilgileri üniversiteler, kamu kurum ve kuruluşları ve araştırmacılar ile paylaşmak,
  • Uluslararası sismik ajanslarla işbirliklerini sağlamak (USGS,EMSC,ORFEUS,ISC, JICA,GFZ)

 

Ülke genelinde kurulu bulunan 279 adet 120 sn'lik geniş bant  (BB) istasyonların yer yapımlarında aynı standart yöntem kullanılmıştır. Aşağıdaki resimlerde yer yapım süreci görülmektedir.

Deprem gözlem istasyonlarının dış görünümü,

İstasyonalardan gelen veriler, 7/24 çalışan 60 TB kapasiteli canlı diskleri barındıran sunucular üzerinde depolanır. Gelen veriler eş zamanlı olarak Seiscomp 3 programında otomatik olarak değerlendirilir.

 

Seiscomp 3

 

Aynı zamanda Türkiye Sismolojik Gözlem Ağı Çalışma grubu çalışanları tarafından deprem sinyalleri 7/24 takip edilir ve deprem sinyalleri ayrı bir yazılım ile değerlendirilerek kesin sonuçlar elde edilir. Bu sonuçlar Kriz merkezi, Basın ve Kamu oyuna çeşitli iletişim araçlarıyla (sms,e-posta,fax,tel) duyurulur. El ile yapılan çözümlerde sonuçların hızlı, doğru ve güvenilir olarak elde edilmesi için gerekli olan yazılım tarafımızdan üretilmiş ve kullanılmaktadır.

Earthquake Analysis 

 

A Deep Geophysıcal Observatory At The North Anatolian Fault A Borehole –Based Seismometer Network At The Eastern Sea Of Marmara (GONAF)

(Kuzey Anadolu Fayında Jeofizik Gözlemler Marmara Denizinin Doğusunda Derin Kuyu Sismometre Ağı)

PROJENİN AMACI; 2011 yılında GFZ (German Research Centre for Geosciences) ile AFAD Başkanlığı arasında ülkemizde ilk derin kuyu sismometre projesi olan GONAF projesi başlatılmıştır. Söz konusu proje ile 1999 İzmit Kırığını ve mevcut güncel sismik boşluk arasındaki geçişi içeren Kuzey Anadolu Fayının Marmara Denizi içerisindeki Adalar segmenti boyunca, derin kuyu sismometreleri yardımıyla beklenen Marmara depremi (M>7) öncesi ve sırasında meydana gelecek fiziksel süreçlerin incelenmesi hedeflenmektedir. Aynı zamanda, büyüklük algılama ölçeği önemli ölçüde azaltılmış ve yüksek çözünürlüklü deprem dağılım haritası ile mikro sismik aktivitenin gözlenmesi ve olası kırık boyunca çeşitli noktalarda kuyu sismik kayıtları kullanılarak büyük bir deprem dalgası yayılım özelliklerinin incelenmesi projenin hedefleri arasındadır.

Proje kapsamında ilk olarak 2012 yılında Tuzla’da seçilen noktada, 6 hafta süren çalışmayla 300 m. derinliğinde ilk kuyu açılmıştır. Sismometrelerin kuyu içerisinde bulunacakları derinlikler belirlenerek, her birinin uzunluğu 6.03 m. olan borular yardımıyla açılan kuyuya yerleştirilmiştir. Sismometreler yerleştirilirken kuyunun en altında 2 m. boşluk bırakılarak 298. m’ye 2 Hz ve 15 Hz’lik sensörlerden oluşan ilk kuyu içi sismometre, sözü edilen borulara sabitlenerek vinç yardımı ile kuyunun içerisine salınmıştır. Borular arka arkaya eklenerek ve her 12 borudan sonra 1 Hz’lik sensör boruya sabitlenerek cihazların tümü kuyu içerisine indirilmiştir. Sensör derinlikleri;

• 298. m’de 1 sensör (2 Hz ve 15 Hz),

• 225.64 m’de 1 sensör (1 Hz),

• 153.28 m’de 1 sensör (1 Hz),

• 74.89 m’de 1 sensör (1 Hz)

olmak üzere toplam 4 sensör kuyu içerisine yerleştirilmiştir. Sensörler 18 kanallı sayısallaştırıcıya bağlanarak kayıtlar alınmaya başlanmıştır. Son olarak kuyunun içi tamamen çimento ile doldurularak betonlanmış ve kuyu kapatılmıştır.

Proje kapsamında belirlenen lokasyon yerleri aşağıda verilmektedir. 2015 itibariyle her bir istasyon için yukarıda bahsedilen çalışmalar gerçekleştirilmiş ve 7 ayrı noktada istasyonların kurulumu tamamlanmıştır. İstasyonlardan gelen veriler eş zamanlı olarak AFAD ve GFZ’ye ulaşmakta ve buradaki uzmanlar tarafından değerlendirilmektedir.

İstasyonların yerleri;

  • İstanbul Tuzla
  • İstanbul Büyükada
  • İstanbul Sivriada
  • Yalova Kurtköy
  • Yalova Esenköy
  • Yalova Bozburun
  • Yalova Teşvikiye

TÜRKİYE DEPREM VERİ MERKEZİ SİSTEMİ (TDVMS) PROJESİ

HAKKINDA

Günümüzde Türkiye’de bilimsel çalışma yapan yerbilimcilerin en büyük sıkıntılarından biri deprem verisine ulaşamamak veya nasıl ulaşacağını bilememektir. Türkiye Deprem Veri Merkezi Sistemi (TDVM)’nin kurulması ile araştırmacılar ihtiyaç duydukları veriyi tek bir merkezden düzenli ve zenginleştirilmiş olarak alabilecek, böylelikle araştırmacıların rekabet gücü artacak, sismolojik problemlerin çözümlerinde yenilikler sağlanacaktır. AFAD’ın çatısı altında Türkiye Deprem Veri Merkezi Sistemi’nin kurulması ile Türkiye’deki tüm sismik ağlardan gelen veriler birleştirilecek ve arşiv sistemi geliştirilecektir. Aynı zamanda 6525 sayılı kanunla deprem gözlemi yapan üniversiteler, yerel yönetimler ve tüm kurum ve kuruluşlar deprem gözlem verilerini eş zamanlı olarak başkanlığa aktarması hususunda hüküm konmuştur. Türkiye Deprem Veri Merkezi, benzeri veri merkezlerinin Amerika, İngiltere, Japonya ve Avrupa’da örnekleri olmasına rağmen, Ortadoğu, Kafkasya, Arap Yarımadası ve Orta Asya’da benzeri bulunmamaktadır.

 

Türkiye Deprem Veri Merkezi’nin, bu bölgelerdeki sismoloji merkezleri ile antlaşmalar yapıp, bahsedilen bölgelerdeki sismolojik verileri içeren bir Uluslararası Veri Merkezi’ne dönüşmesi, Türkiye’nin bu alanda da önder ülke olması hedefine ulaşmasını sağlayacaktır. Veriye ulaşan yerbilimci sayısının artması ile sismoloji alanında yapılan çalışma sayısı artacaktır. Yapılan çalışmalardan elde edilen sonuçlar genç araştırmacıların bu sonuçlardan faydalanmasını sağlayacaktır. Ayrıca, elde edilen sonuçlar Afet Yönetimi Sisteminin gelişmesine de yardımcı olacaktır. Ayrıca çoğu araştırmacı araştırma kurumu içerisinde yeterli hesaplama kaynaklarına sahip değildir. Bu verilere yüksek hızlı erişime sahip olacak yüksek performanslı hesaplama kaynaklarının kişi, üniversite veya kurum ayrılmadan sağlanabilmesi, aynı zamanda bütün araştırmacılara eşit koşullarda araştırmalarını yürütme şansı tanıyacaktır. Bu işlemin gerçekleştirilmesinde verilerin merkeze aktarılması ve ulusal ve uluslararası kullanıma açılması için uygun veri iletim yollarının oluşturulması oldukça önemlidir. Proje 2011 yılında başlamış olup, mevcut veri ağının kullanılması, verilerin korunması, verilerin depolanması ve yedeklenmesi konusunda projeye destek verecek olan TÜBİTAK-ULAKBİM ile protokol imzalanmıştır.

AFAD_TDVM amaçı ülkemizde ve yakın çevresindeki meydana gelen depremleri izlemek, gözlemlemek amaçıyla kurulan Zayıf ve Kuvvetli Yer Hareketi Gözlem İstasyonlarından elde edilen gerçek zamanlı ve Offiline verileri tek bir merkez toplamak, düzenlemek , saklamak ve kullanıcıların paylaşıma açmak amacıyla kurulmuştur. AFAD –TDVM yapısı içinde İnternet standartları, web servisleri, çeşitli yazılımlar kullanılarak, farklı verilerin entegrasyonu, birleştirilmesi ve kullanıcıların paylaşımına açılması sağlanmıştır.

 

Güncel Veri Sağlayıcılar

AFAD-TDVM, Ülkemizde çeşitli kurum/kuruluş, üniversiteler, araştırma merkezleri tarafından, depremleri izlemek ve sismik aktiviteyi gözlemek amacıyla kurulan deprem istasyonlarında elden edilen gerçek zamanlı (real time) ve Offline veriler uluslar arası standartlarda tek bir merkezde birleştirilip, düzenlenip, depolanarak kullanıcıların paylaşımına açılır.

 

AFAD-TDVM, tarafında kullanıcılara sağlanacak olan veriler,

  • Olay Bazlı Deprem Verisi (Earthquake Event Data)
  • Sürekli Deprem Dalgaformu Verisi (Continuous Broadband and Short Period Waveform Data)
  • İvme Dalgaformu Verisi (Acceleration Waveform Data)

 

AFAD-TDVM, sağlayacağı verileri formatı,

  • MiniSEED
  • SEED (Full Seed)
  • Dataless, SEED File
  • Journal File (Load Only)

 

AFAD-TDVM, veri sağlayan merkezler,

  • AFAD – Deprem Dairesi Başkanlığı ( Ulusal Zayıf ve Kuvvetli Yer Hareketi Ağı)
  • Anadolu Ünivesitesi, Yer ve Uzay Bilimleri Ensitüsü
  • Antalya Valiliği
  • Artvin, Devlet Su İşleri Genel Bölge Müdürlüğü
  • Atatürk Üniversitesi, Deprem Araştırma Merkezi
  • Cumhuriyet Üniversitesi, Deprem Araştırma Merkezi
  • DOHAD - Doğa Hareketleri Araştırma Derneği
  • Dokuz Eylül Üniversitesi, Deprem Araştırma Merkezi
  • Düzce Belediyesi
  • İskenderun Belediyesi
  • Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Belediyesi
  • Kocaeli Üniversitesi
  • Osmangazi Belediyesi
  • Sakarya Üniversitesi
  • Süleyman Demirel Üniversitesi
  • Tübitak – MAM, Yer ve Deniz Bilimleri Araştırma Merkezi

 

ULUSLARARASI PROJELER

Uluslararası Sismoloji Merkezi (ISC)

1964 yılında kurulan ve IASPEI çatısı altında yer alan ISC, Sismik Bülten Formatı (ISF), IASPEI Standart Sismik Faz Listesi,IASPEI Pratik Sismolojik Gözlemevi Uygulamaları Belgesi gibi uluslararası standartların belirlenmesinde önemli rol oynamıştır.

Ayrıca, 130 dan fazla sismik merkezlerden elde edilen verilerle dünyanın sismisitesi belirlenip ISC Bulten adıyla tüm kullanıcılarla paylaşılır ve Uluslararası sismik istasyonların isimleri kayıt altına alınır.

Deprem Dairesi Başkanlığı, Türkiye Sismolojik Gözlem Ağı'nda yer alan istasyon isimleri ISC tarafından kayıt altına alınmıştır. Ölçülen sismik veriler belirli periyotlarda ISC ile paylaşılmaktadır.

web sitesi : http://www.isc.ac.uk/

 

Avrupa-Akdeniz Sismoloji Merkezi (EMSC)

Avrupa Sismoloji Komisyonu (ESC)'nin tavsiyesi ile 1975 yılında kurulan Avrupa-Akdeniz Sismoloji Merkezi (EMSC), aTüm dünyada 59 ülkeden 81 üye ile Avrupa ve Akdenizin potansiyel sismik aktivitesini gözlemektedir.

Deprem Dairesi Başkanlığı, Avrupa Büyük Doğal ve Teknolojik Afetler Kısmi Antlaşması (OPA-EUR Open Partial Agreement on Prevention Againist Major Natural and Technological Disaster) ve TUJJB (IUGG) Kuruluş, Görev ve Yetki Yönetmeliği  kapsamında EMSC-Avrupa-Akdeniz Sismoloji Merkezi'nin doğal üyesidir.  Türkiye Sismolojik Gözlem Ağı'ndan elde edilen deprem parametreleri gerçek zamanlı olarak bu merkez ile paylaşılmaktadır.

web sitesi: http://www.emsc-csem.org/

 

 Avrupa Sismoloji Gözlem Ağları Araştırma Merkezi (ORFEUS)

Deprem Dairesi Başkanlığı, Avrupa Büyük Doğal ve Teknolojik Afetler Kısmi Antlaşması (OPA-EUR Open Partial Agreement on Prevention Againist Major Natural and Technological Disaster) ve TUJJB (IUGG) Kuruluş, Görev ve Yetki Yönetmeliği  kapsamında ORFEUS-Avrupa Sismoloji Gözlem Ağları Araştırma Merkezi'nin doğal üyesidir. Tüm Avrupa’da 29 Ülke’den 63 sismoloji merkezinin üye olduğu kuruluş ile Türkiye Sismolojik Gözlem Ağı'ndan elde edilen gerçek zamanlı sismik veriler paylaşılmaktadır.

Deprem Dairesi Başkanlığı'nın doğal üyesi olduğu ORFEUS ile, Türkiye Sismolojik Gözlem Ağı'ndan elde edilen gerçek zamanlı sismik verileri paylaşılmaktadır.

web sitesi: http://www.orfeus-eu.org/

 

Balkan Ülkeleri İşbirliklerimiz

  • Macaristan “Geodetic and Geophysical Institute, Research Centre for Astronomy and Earth Sciences,Hungarian Academy of Sciences” ile Macaristan tarafından 10 istasyonun, AFAD Deprem Dairesi tarafından 5 istasyonun veri paylaşımı yapılmaktadır.
  • Gürcistan “Seiscmic Monitoring Center of Georgia” ile karşılıklı olarak 5 istasyonun verisi paylaşılmaktadır.
  • Sırbistan “Seismological Survey of Serbia” ile karşılıklı olarak 5 istasyonun verisi paylaşılmaktadır.

 

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT)

Amacı: 
Üye ülkelerin kalkınmalarına katkıda bulunmak, EİT bölgesi içindeki ticari engelleri kaldırmak ve bölge içi ticareti geliştirmek ve EİT bölgesinin küresel pazarlarla bütünleşmesini teşvik etmek, üye ülkeler arasındaki kültürel ve tarihi bağları güçlendirmek    

Kuruluş Tarihi    : 1985
Merkezi            : Tahran, İran İslam Cumhuriyeti
Genel Sekreteri : Mohammed Yahya P. Maroofi

Kurucu Ülkeler:

Türkiye, İran, Pakistan

Diğer Üyeler:

Afganistan, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan, Türkmenistan

Türkiye’nin Üyelik Durumu:

1985 yılından itibaren kurucu ülke sıfatıyla teşkilata üyedir.

Başkanlığımız ve EİT; 

ECO Üye Devletler bir afet eğilimli bir bölgede yer almaktadır. Son on yılda EİT Bölgesinde doğal afetler sayısında bir artış olmuştur. Kazalarda artış, deprem, sel ve kuraklık sık sık olmaktadır. Bu afetler bölge halkının ekonomik gelişimini ve refahını etkilemektedir. Bu bağlamda, afet riskinin azaltılması ve halkın bilinçlendirilmesi bölge için önemlidir. Bir taraftan insan kayıplarının azaltılması ve diğer taraftan maddi hasarı en aza indirmek ECO’nun acil hedefleri arasındadır. ECO’ nun üye ülkelerle yaptığı toplantılar bu anlamda çok önem taşımaktadır. Bu toplantılara Başkanlığımız da katılarak tecrübelerini paylaşmaktadır.

web sitesi : http://www.mfa.gov.tr/ekonomik-isbirligi-teskilati-_eit_.tr.mfa

 

Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ)

Amacı: 
KEİ, üyesi ülkelerin potansiyellerinden, coğrafi yakınlıklarından, ekonomilerinin birbirlerini tamamlayıcı özelliklerinden yararlanarak aralarındaki ikili ve çok taraflı ekonomik, teknolojik ve sosyal ilişkilerini çeşitlendirmeleri ve daha da geliştirmeleri, böylelikle Karadeniz havzasının bir barış, istikrar ve refah bölgesi olmasını amaçlamaktadır. Bu amaca ulaşmak için seçilen araç ise ekonomik işbirliğidir.

20.Yıldönümü Zirvesi:  26 Haziran 2012, İstanbul    

Kuruluş Tarihi   : 25 Haziran 1992
Merkezi            : İstanbul
Genel Sekreteri : Victor Tvircun 

Kurucu Üyeler:

Türkiye, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Moldova, Rusya Federasyonu, Ukrayna, Bulgaristan, Romanya 

Diğer Üyeler:

Arnavutluk, Sırbistan, Yunanistan

Türkiye’nin Üyelik Durumu:

1992 yılından itibaren kurucu ülke sıfatıyla teşkilata üyedir. KEİ Dönem Başkanlığı, 1 Temmuz 2012 tarihi itibariyle Sırbistan’dan ülkemize geçmiştir. Dönem başkanlığımıza ilişkin gelişmeler http://bsec.mfa.gov.tr adresli web-sitesinden takip edilebilmektedir.
 

Başkanlığımız ve KEİ;

Başkanlığımız Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü “Acil Durumlarda İşbirliği” Çalışma Grubunun 1 Temmuz 2013 tarihi itibari ile ülke koordinatörü olarak görev yapmaktadır. Ülke koordinatörü olarak gerçekleştirdiğimiz faaliyetler kapsamında kurulan Sismik Risk Uzmanları Alt Çalışma Grubu’na yine Başkanlığımız ülke koordinatörü olarak atanmıştır ve bu konuda çalışmalar Deprem Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülmektedir.

web sitesi : http://www.mfa.gov.tr/karadeniz-ekonomik-isbirligi-orgutu-_kei_.tr.mfa