Alaşehir Depremi Fotoğrafları
Alaşehir Depremi Fotoğrafları


İsmail Hakkı Karamanderesi

Özet


Alaşehir (Manisa ili) ve çevresinde 28 Mart 1969 tatillinde, Kandilli Rasathanesinin kayıtlarına göre 5.5. (Arpat ve Bingöl 1969) ve 6.9 magnitüdünde (Şaroğlu ve diğerleri 1987’de) bir deprem olmuştur. Yazar bu depremi Salihli ilçesinde yaşamış ve bizzat kendisi 29 Mart 1969 tarihinde depremin ilk görüntülerini siyah beyaz olarak fotoğraflamıştır. Bu belgelerin gözden geçirilmesi, deprem sorunlarının 17 Ağustos 1999 depreminde yaşanan sorunlardan pek farklı olmadığını ortaya koyar. Oldukça düşük magnitüdlü olan bu deprem, kısmen konutların ilkel malzemeden yapılmış olmalarından ve kısmen yapıların temellerinin gevşek zemin içinde bulunmalarından dolayı zaman içinde büyük kayıplara sebep olmuştur. 49 kişi ölmüş, 4651 konut yıkılmış veya çok ağır hasar görmüştür.

Alaşehir depremi, Alaşehir vadisinde en uzunu 12 km olarak tespit edilen ve devamlılık gösteren altı tane fay üzerinde gelişmiştir (Şekil. 1) (Arpat ve Bingöl, 1969). Bu faylara ilişkin haritalar ve bazı fotoğraflar yayımlanmış bulunmaktadır. Bu bildiride, deprem sırasında gözlenmiş olan deprem etkilerinin fotoğraflanmış örnekleri sergilenmiştir.

Alaşehir depreminde gözlenen olaylar, sırasıyla, Kemaliye köyü yöresinde kaya devrilmesi, Piyadeler köyü yolunda fay düzleminde 1 m normal eğim atım, Gediz vadi tabanında sıkışma nedeni ile oluşan çamur volkanları, sığ su akiferlerinde sıkılaşma (compaction) sonucu gözlenen artezyen ve akifer basıncı sonucu adi su tulumbalarının üç gün artezyen olarak su üretmesidir. Bunların dışında, zayıf zeminlerin oluşturduğu şiddet artırıcı etkiler sonucu bağ evlerinin yıkılması, Alaşehir garajında inşaat hatası yüzünde bina yıkılması olayları önem taşır. Çürük zeminlerdeki inşaat mühendisliği hataları halen günümüzde de devam etmektedir.

Summary


In 28th March 1969, this was an earthquake in Alaşehir (City of Manisa) and around. 5.5 in magnitude according to the records of the observatory in Kandilli. The author experienced the earthquake himself in county of Salihli. He photographed the first views of the earthquake in black-and white, in 29th March 1969. During the examination of his archives, the problems after the earthquake seemed not to be much different from the ones of the earthquake in 17th August 1999. This earthquake, which was rather moderate in magnitude caused great damage in time, partiy for the reason that the building were made with primitive, Iow-quality materials, and partiy as the foundations of the buildings were not in a firm ground. 49 People died, 4651 building collapsed or was highly damaged.

In Alaşehir earthquake, at least six continuous cracks-the longest 12-km in length- were developed (Figure.1) (Arpat and Bingöl, 1969). The cracks had been surveyed and some of their photographs had been published. The photographed examples of the effects that were observed after the earthquake have been exhibited in this paper.

The features related to the earthquake in Alaşehir, are the landslide in the arca of Kemaliye village, 1 m dip-slip throw on a normal fault on the way to Piyadeler village, and the mud volcanoes resulted from the squeeze in the basis of Gediz valley alluvial deposits. Artesian pressure due to compaction in shallow underground water sources coused the water pumps to work as artesian wells for three days. Collapse of the vineyard houses because of strength-increasing effects caused by the Ioose gound under them, and the collapse of the building because of the failure in the construction at Alaşehir bus station were peculiar events. The mistakes in construction engineering at loose grounds continue still today.