27 Haziran 1998 Adana-Ceyhan Depremi Fay Mekanizması
27 Haziran 1998 Adana-Ceyhan Depremi Fay Mekanizması


Ömer Akbaş

Özet


27 Haziran 1998 Adana-Ceyhan depreminden sonra bu bölgede Deprem Araştırma Dairesi tarafından 15 adet ivme ölçer istasyon kurulmuştur. Kurulan bu istasyonlardan elde edilen veriler dikkate alınarak 03 Temmuz - 06 Ağustos 1998 tarihleri arasında elde edilen artçı depremlerin P-dalgası ilk hareket yönleri kullanılarak ayrı ayrı ve birleşik fay düzlemi çözümleri yapılmıştır. Bu çalışmada magnitüdleri 2.5 ve 3.7 arasında değişen 16 artçı depremin fay düzlemi çözümleri ayrı ayrı yapılmıştır. Ayrıca derindeki fay düzleminin genel yönlenmesini bulmak amacıyla 16 ayrı ayrı artçı depremin birleşik fay düzlemi çözümü de yapılmıştır.

Bu çözümlerde uyumsuz veri bulunmaktadır. Bunun nedeni; a) Depremlerin magnitüdlerinin küçük olması dolayısıyla P-dalgası ilk hareket yönlerinin belirgin olmaması, b) İstasyonların azimutal dağılımlarının yeterli olmaması olarak açıklanabilir. Bu yüzden bu depremde yırtılmış olan ana fay düzlemini çözmek için iyi çözüm veren 16 artçı deprem seçilmiştir.

Ayrı ayrı yapılan fay düzlemi çözümlerinin birleştirilmesinden elde edilen birleşik fay düzlemi çözümü artçı depremler için etkin olan asal gerilme eksenlerinin konumlarını, fay ve yardımcı düzlemlerin yaklaşık olarak ortalamasını vermektedir. Fay düzlemi çözümleri genel olarak ters bileşenli sol yönlü doğrultu atımlı faylanma vermiştir. Fayın genel doğrultusu K52D ve eğimi 78GD olarak bulunmuştur. Bu çözüm arazide ölçülmüş K70D doğrultulu ve 80GD'ya eğimli fay düzlemi ile uyum içerisindedir. Ayrıca 27 Haziran 1998 Adana-Ceyhan depreminin fay düzlemi çözümü çeşitli kuruluşlar tarafından yapılmıştır. Bu çalışmada elde edilen birleşik fay düzlemi çözümü çeşitli kuruluşlarca yapılan fay düzlemi çözümleri ile uyumluluk göstermektedir.

Ayrı ayrı yapılan çözümlerde kullanılan istasyon sayısı çok sınırlı olduğundan geçirilen düzlemlerin seçiminde keyfiyet oranı oldukça yüksektir. Verilerin birleştirilmesi ile elde edilen birleşik çözümde veri çokluğu nedeniyle keyfiyet tamamen kalkmaktadır. Çünkü verilerin dağılımı düzlemlerin yeteri kadar doğru olarak geçirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle birleşik çözüm en geçerli değerlendirme olarak kabul edilmektedir

Summary


Fifteen strong ground motion accelerations were installed by ERD, just after the main shocks of the 1998 Adana-Ceyhan earthquake. Composite fault plane solutions of the aftershocks recorded in the period between july 3th and August 6th, 1998 were seprately made by using P-wave first motion directions. Sixteen fault plane solutions were made for each aftershocks ranging from 2.5 to 3.7 in magnitude in this study. Furthermore, a composite fault plane of these sixteen different aftershocks was fulfilled to find out the general fault orientation at the depth.

There are some inconsitent data given below the causes in these solutions: a) The directions of some P-wave first motions were not certainly read. b) Azimutal distiributions of the stations are not sufficient. For this reason, sixteen aftershocks giving good solutions were selected to solve the main fault plane ruptured in this earthquake.

Main fault and auxilliary planes as well as main principal stree axes causing this earthquake were roughly obtained by using the composite fault plane solution method. The results gave a left lateral strike slip fault with reverse compenant trending N52E the fault dips to 78SE southeastward. This solutions coincides with the field data, which shows N70E striking fault with dip of 80 to SE. Focal plane solutions of this earthquake were fulfilled by different known institutes in the world. The composite fault plane solutions obtained by this study are consistent with those results.

Since the number of the stations is very limited in this each solution the orientations of these planes were probably drawn. However, the composite fault plane solutions have completely removed this difficulty. For this reason this method has been extensively used.