Depremlerde Sağlık Hizmetleri
Depremlerde Sağlık Hizmetleri.


Dedeoğlu N.

Özet.


Ülkemiz cok hareketli bir deprem kuşağı üzerinde oturmaktadır. Bu nedenle iki üç yılda bir önemli deprem afeti yaşanmakta, binlerce insan hayatını yitirmektedir. Aıncak her depremden bir kaç hafta sonra deprem ve depremzedeler unutulur, olay güncellikten çıkar; yeni bir deprem olup tekrar pek çok insan ölene kadar. Oysa deprem olmadığı zamanlarda da depremin hatırlanması ve gerekli hazırlıkların yapılması can ve mal kay­ bını önemli oranda azaltabilecektir. .

Diğer ülkelerle karşılaştırıldığında deprem ölüm ve yaralanmalarının ülkemizde daha fazla olduğu bilinmektedir. Bunun nedeni, binaların sağ­ lam zemine oturmayışları ve tekniğine uygun inşa edilmeyişleridir. Önemli deprem riski altındaki istanbul'da bile betonarme binaların yaklaşık % 80'i şartname ve yönetmeliklerde öngörülen mukavemet düzeyinin altındadır. Köylerdeki yığma taş binaların hemen hepsi en ufak bir sarsıntıda yıkılacak kadar dayanıksızdır. Ancak binaları depreme dayanıklı olarak inşa etmek güc değildir. Böylece, deprem öncesi basit mühendislik önlemleri ile deprem hasarı azaltılabilir. .

Depremler, deprem sonrası hizmet vermek dışında hekimleri fazla ilgilendirmemişdir. Bunun nedeni, depremlerde kısa süre içinde bir çok insan ölmesine karşın, afetler kadar dramatik olmasalar bile, diğer sağlık sorunlarının sağlıkçılar açısından daha fazla önem taşımasıdır. Örneğin her yıl onbinlerce çocuk ishal ve pnömoniden sesiz sedasız öl- mektedir. Yine de, aynı inşatçılar gibi, sağlıkçılarda deprem öncesinde gerekli hazırlıkları yaparlarsa, can kaybını önemli oranda düşürebilirler. Sağlık hizmeti planlarının önceden yapılması, tıbbi malzeme ve ilacların depo edilmesi, görevlilerin belirlenmiş ve eğitilmiş olması ile deprem sırasındaki panik ve kargaşa önlenebilir. Ayni şekilde deprem sonrası sağ­ lık hizmetleri de etkin olarak düzenlenebilirse, can kaybı azaltılır. .

Ülkemizde yeterli istatistikler tutulmadığı için depremlerde karşılaşılan sağlık sorunları, ölüm nedenleri, yaralanma türleri ve gerekli ilaç ve tıbbi malzeme konusunda çok az bildiğimiz vardır. Bu nedenle planlama yapılması güç olmakta, deprem sonrası sağlık hizmetlerinde de hatalar görülmektedir. İşte bu yazılanların amacı da, bu depremsiz günlerde ko­ nuya sağlıkçıların ve yetkililerin dikkatini çekmek ve bir kaç depremde bulunmuş olan yazarın deneyimlerinden başkalarının da yararlanmasını sağlayarak depremlere hazırlıklı olmaktır..