Kanal Dalgalarının Doğrusal Frekans Modülasyonlu Uyumlanmış Süzgeç ile Bastırılması
Kanal Dalgalarının Doğrusal Frekans Modülasyonlu Uyumlanmış Süzgeç ile Bastırılması .


Saatçılar R.

Özet.


Ara yüzeylerden gelen yansımaların iyice izlenebilmesi ve izden ize süreklilik göstermesi sismik verilerde aranılan en önemli özelliklerdendir. Oysa ilişkili ve gelişigüzel gürültüler bu yansımaları örterek onları izlenemez duruma sokarlar. Kanal dalgaları bu ilişkili gürültülerin sismik kayıtlarda en çok görülenleridir. Rayleigh türünde yüzey dalgası olan kanal dalgaları dispersiv özellik gösterirler. Genellikle 1-25Hz frekans penceresi içinde yer alırlar.

Kanal dalgaları sismik yansıma dalgacığının (sinyal) Frekans penceresi içinde kaldıkları zaman bi frekans süzgeci ile bastırılması durumunda sinyalin de bastırılması durumunda sinyalin de bastırılması kaçınılmaz olur . Bu durum yansıma dalgacığına zarar vererek sismik verinin düşey seçilebilirliğini azaltır.

Kanal dalgaları genlik ve frekans modülasyonlu dalga hareketleri olduğundan bunların doğrusal frekans modülasyonu gösterenlerini bastırmada bir boyutlu ‘doğrusal frekans modülasyonlu uyumlanmış süzgeç’(DFMUS) kullanılmıştır. DFMUS, uyumlandığı frekans aralığında ve diğer frekanslarda sinyal dalgacığını etkilemeden kanal dalgalarını bastırır. Böyle bir süzgeçleme ile sismik yansıma dalgacığının düşey seçilebilirliği azaltılmamış olur. Yapay ve gerçek very uygulamalarında bu sonuç gösterilmiş ve frekans süzgeci çıktılarıyla karşılaştırılmıştır.

Çok izli süzgeçler bir ağırlılı yığma yaparak kanal dalgalarını bastırırlar. Oysa DFMUS bir boyutlu süzgeç olduğundan yığmanın yaratabileceği sorunlardan uzak olarak kanal dalgalarını sönümlerler. DFMUS ‘un yapay ve gerçek very uygulamları yapılarak çok izli süzgeç uygulamalarıyla karşılaştırılmış ve irdelenmiştir. Sismik iz üzerindeki kanal dalgalarını bastırırlar. Oysa DFMUS’un yapay ve gerçek veri uygulamaları yapılarak çok izli süzgeç uygulamalarıyla karşılaştırlmış ve irdelenmiştir.

Sismik iz üzerindeki kanal dalgalarının DFMUS ile bastırılıp sonra dalgacık kestirimi yapılmasının daha uygun olabileceği sonucuna varılmış ve uygulamalarla gösterilmiştir.