3 Eylül 1968 Bartın Depreminin Kaynak Mekanizması ve Karadeniz’in Aktif Tektoniği Hakkında Düşünceler
3 Eylül 1968 Bartın Depreminin Kaynak Mekanizması ve Karadeniz’in Aktif Tektoniği Hakkında Düşünceler.


Alptekin Ö., Nabelek J. L. ve Toksöz M. N.

Özet.


3 Eylül 1968 Bartın Depremi Türkiye'nin kuzeybatısında Karadeniz'in kenarında meydana gelen ve aletsel olarak kayıt edilebilen, en büyük depremdir (Ms = 6.6). P dalgası ilk hareketleri ile P ve SH dalgalarının inversiyonu Bartın depreminin kaynak mekanizmasının doğrultusu 28°, eğimi 38° ve kayma açısı 80° olan bir ters faylanma olduğunu göstermektedir. Ortalama odak (centroid) derinliği 4 km olup sismik moment 3.9x1025dyn cm dir. Bu çalışmada elde edilen sonuç Karadeniz'in güney kenarında aktif ters faylanmaya işaret eden ilk sismolojik bulgudur. Karadeniz muhtemelen Tethys'in kuzeye doğru yitimi sonucu bir ark gerisi basen seklinde oluşmuştur. Sismisite, fay düzlemi çözümleri ve diğer jeofizik veriler Karadeniz'in, bugün yaklaşık kuzey-güney doğrultusundaki bir sıkışmanın etkisiyle kapanmakta olduğunu düşündürmektedir.

Summary.


The Bartın earthquake of 3 September 1968 is the strongest instrumentally recorded earthquake to occur along the Black Sea margin in northwestern Turkey (Ms= 6.6). The source mechanism of the Bartin earthquake was investigated in this study by modeling of P and SH wave seismograms and concluded that the event was caused by thrust faulting with a strike of N 28°E, dip of 38° S, and rake of 80°. The average (centroid) depth of faulting was 4 km and the seismic moment was 3.9x1025 dyn cm. The Bartın earthquake provides the first seismological evidence for active thrust faulting at the southern margin of the Black Sea. Seismic reflection profiles off the coast of Bartin-Amasra region also show southward underthrusting. The low-level seismicity along the southern margin of the Black Sea is not well understood, but, it appears to be a result of the underthrusting of the Black Sea below the old island arc. Although the other parts of the Black Sea margin show fewer signs of active thrust faulting, all awailable earthquake fault-plane solutions and other geophysical data indicate that at the present time the Black Sea is closing under north-south compression.