Deprem Araştırma Bülteni (24. Sayı)
Kumlu Zeminlerin Dinamik Özellikleri.


Edil T.

Summary.


The dynamic response of a. large number of uniform-sized, dry sands and a limited number of improved gradations was obtained from resonant column tests, and the data were analyzed to evaluate the ef­ fects of grain characteristics (size, gradation, shape, surface texture) and other test variables (e.g., ambient stress conditions, void ratio or relative density, strain amplitude, number of loading cycles) on the dynamic shear modulus and the damping, capacity. The test results indicate that mean principal stress, density, and strain amplitude exert the strongest influence on both the modulus and damping capacity. Shear modulus is further influenced by roundness (used to characterize shape); the effects of the other parameters are either virtually zero or very small. Damping capacity is essentially independent of roundness and the other para­ meters, but it is influenced by the number of loading cycles. The test results were evaluated using- multiple linear regression analysis, and empirical relationships correlating shear modulus and damping capacity to the Important controlling parameters were obtained. The applicability of these relationships on other sands was assessed in a secondary testing program utilizing six different sand samples. The proposed relationships and relationships proposed by other investigators were com­ pared with the experimental data.

Özet.


Zeminlerin tekrarlı dinamik yükler altında dinamik gerilme-şekil degiş­ tirme özellikleri ve dinamik mukavemeti konu ile ilgili iki ayrı hususu oluşturmaktadır. Bu makalede, kumlu zeminlerin dinamik gerilme-şekil değiştirme bağıntılarını belirlemekte kullanılan dinamik kayma modülü, G ve sönüm oranı, D incelenmiştir. Bu parametreler deprem sonucu kayma dalgasının zemin tabakalarından yapı temellerine kadar yayılmasının hesabında veya titreşen makina temellerinin hesabında gerekli olmaktadır. Bu parametrelerin tanımı Özkan, Soydemir ve Gürpınar ( 1977) tarafından verilmiştir. Dinamik zemin parametreleri hiçbir zemin cinsi icin sabit değerler olmayıp bir çok değişkene baglıdır. (Richart, v.d., 1970; Seed ve Idriss, 1970; Krizek, 1971; Hardin ve Drnevich, 1972 a). Kumlu (kohezyonsuz) zeminler için dinamik zemin parametrelerini etkileyen faktörlerin en önemlileri birim kayma (kayma birim deformasyon) genliği ortalama efektif asal gerilme, boşluk oranı veya izafi sıkılık, yükleme devir adedi ve zemin iç yapısıdır. Bu faktörlerin çoğunun özellikle kayma modülü üzerinde etkisi birçok araştırmaya konu olmuştur. Bununla beraber bazı yönler daha geniş kapsamlı ve kesin bilgi gerektirmektedir. Özelikle, dane özelliklerinin dinamik zemin parametrelerine etkisi ve genel olarak sönüm oranı davranışı yeterli bir şekilde araştırılmamıştır. Bu makalede bu faktorleri amaçlayan geniş kapsamlı bir deneysel çalışmanın sonuçları sunulmaktadır.