Deprem Araştırma Bülteni (6. Sayı)
Zemin Dinamiği Problemlerinde Kullanılan Zemin Parametrelerinin Tayini.


Wasti Y.

Özet.


Deprem esnasındaki yer hareketleri karşısında zemin tabakalarının davranımını veren “Zemin dinamik mukabele analizlerinde” zeminin kayma modülü (shear modulus) ve sönüm oranı (damping ratio), titreşimli yüklere maruz temel dizaynında da bunlara ilaveten Poisson oranının güvenilir olarak tayini gerekir. Zemin dinamik mukabele analizleri için kullanılan çeşitli metodların, bunlar için geliştirilen komputer programlarının Turk mühendisliği literatürüne aktarılmaya başlanmasına rağmen zemin dinamiği deneylerini yapacak laboratuvarlar, mevcut değildir ve arazi sismik dalga ölçmeleri yaygın değildir. Bu sebeple zeminlerin dinamik malzeme özelliklerinin kabulü yoluna gidilir. Ancak zeminin son derece kompleks olan dinamik davranımını tarif eden parametrelerin seçimi dinamik analiz metodu seçimi kadar önemlidir. Bu yazıda, zeminin kayma modülü ve sönümüne tesir eden faktörler ve bunların tayininde kullanılan laboratuvar ve arazi deneyleri detayına girmeden incelenmiştir. Kayma modülü için verilen ampirik ifadeler, bunların elde edilişi ve sınırlamaları ile verilmiştir. Zemin dinamik parametrelerinin doğrudan doğruya tayininin imkansız veya pahalı olduğu durumlarda veya ön dizayn için. bu değerlerin titreşimli temeller ve zemin mukabele analizlerinde kullanılmak üzere ampirik denklemler ve dizayn eğrilerinden nasıl seçileceği izah edilmiştir.

Summary.


In the analyses of the response of soil layers to earthquake motions and in problems associated with the desing of foundations to resist dynamic loadings, reliable values of the shear modulus and damping ratio has also to be determined. Although computer methods of soil response eresponse analyses are being introduced into Turkish engiinering literature, soil laboratories are not equipped with dynamic testing facilities and wave velocity determination in the field is not frequently done. Therefore the dynamic soil properties are assumed for the analyses. However it should be remembered that the choice of soil parameters which decribe the extremely complex dynamic behaviour of soils, is as important as the choice of the method of dynamic analyses. In this article, factors affecting affecting shear modulus and damping ratio, their determinatilon by laboratory and field procedures are outlined. Empirical expressions for shear modulus and their limitations are given. In cases where soil dynamic parameters cannot be determined directly or with low enough cost or in the case of preliminary desingn, the use of empirical expressions and desing curves to choose the proper values of the parameters for founda ion design and soil response analysis is explained