Deprem Araştırma Bülteni (1. Sayı)
Kuvvetli Depremlerin Spektrum Analizleri.


Housner G. W., Martel R. R., Alford J. I.

Çeviren.


Buket E.

Özet.

Makale, toplam olarak 88 adet kuvvetli depremin spektrumlarını kapsamaktadır. Spektrumlar, Amerika'da meydana gelmiş olan en kuvvetli depremlerden elde edilen kayıtların mühendislikle ilgili önemli özelliklerini karakterize ederler. Bu araştırmadan elde edilen sonuçlara göre sönüm, deprem probleminin en önemli parametresini teşkil etmektedir. Sönümde meydana gelen küçük değişiklikler, özellikle toplam sönüm küçük olduğunda, mukabele eğri piklerinde büyük değişiklikler yaratır. Bu gözlem iki sebepten ötürü oldukça önemlidir. Birincisi deprem spektrumunu izah ederken sönümün kat'i olarak kontrol edilmesinin gerekli olduğunu belirtir, aynı zamanda kullanışlı olmasından ötürü spektrum hesaplamalarında elektrik analog hesaplayıcı en tatminkâr metodu teşkil eder. Sönümün, bulunmasına önem kazandıran ikinci bir sebep ise, yapıların depreme karşı dayanıklılığı probleminin de bu metodun kapsamına girmesidir. Sönme deprem sonucunda meydana gelen dinamik stres ve deformasyonları (strains) azaltma etkisine sahip olduğundan, çeşitli tip yapıların her birinde ne kadar sönümün mevcut olduğu ilginç bir konudur. Deprem problemini her yönü ile çözmek için daha detaylı araştırmalara ihtiyaç vardır.

Spektrumların pek çoğu, tipik modellerine yaklaşık olarak uygunluk gösterirler. Depremlerin oluştuğu yerin, spektrumun şeklini önemli ölçüde etkilediğine dair herhangi bir delil mevcut değildir. Seattle, Washington kaydı dışında “hâkim zemin periyoduna” ait kuvvetli bir delil yoktur.

Spektrumlar, zemin hareketlerine ait yüzey şiddetlerinin miktarını tayin için elverişli bir metodun gelişmesini sağlamışlardır, bu nedenle deprem şiddetlerinin ölçülmesinde kullanılmaları mümkündür. Spektrumlar, ayrıca yapıların mukabelesine göre depremlerin karakterize edilmesini sağlarlar. Bir spektrum ile depreme maruz kalan çeşitli tipteki yapıların genel olarak nasıl davranacaklarını bulmak mümkündür.